Aydın'ın meşhur Tahinli Pidesi

Gonca Tokuz kaleminden...

Aydın'ın meşhur Tahinli Pidesi

TAHİNLİ PİDE- AYDIN (Bozdoğan)
Bilindiği gibi pide mayalı hamurdan yapılan yuvarlak ya da oval ekmek veya bu ekmeğin üzerine  kıyma, peynir, pastırma vb. malzemeler konularak hazırlanan yiyeceklerin genel adıdır. 

Ülkemizde ve Ortadoğu mutfaklarında çok yaygındır. Aslı Rumca pita sözcüğüyle kardeştir.  İsmet Zeki Eyüpoğlu sözcüğün Sankritçe pinda (hamur) sözcüğünden geldiğini belirtir. (1)

 Pide aslında mayalı hamurdan yapılan, parmak kalınlığında yassı bir ekmek çeşididir. Pidenin hamuru diğer ekmeğe göre daha yumuşak yani cıvık yoğrulur.  Hafifçe un serpilmiş tezgâhta elle açılır ve fazla kabarmasın diye enine, boyuna tırnak vurulur. Hatta Gaziantep’te bu işi yapanlara “tırnakçı” denir. Pide ekmek ile söylenecek söz çok ama benim sizinle paylaşmak istediğim; pide hamurunun üstüne/arasına çeşitli malzemeler konularak hazırlanan ve Ülkemizin pek çok yöresinde hazırlanan pideler..  

Elbette bilirsiniz, Ülkemizin hemen hemen her yöresinde aynı veya farklı malzemelerle birbirinden güzel pideler hazırlanır. Hatta bazı yöreler kendilerine özel pideleriyle öne çıkarlar. Hepsi geçmişte çeşitli örneklerini gördüğümüz, Osmanlı Sarayında Fatih Sultan Süleyman’ın sevdiği peynirli ve kabaklı pidenin bir başka çeşitlemesidir. Adları Acem pidesi, çakmak pidesi, çakıl pidesi, kül pidesi, tandır pidesi, tırnak pidesi gibi olabilir. (2) 


Bu yıl yaz tatilinde yolum İzmir/Urla’ya düştü. Urla çevresini gezerken Demirciler Köyü’ne uğradım.  Oraya o gün çok kirliydi, denize giremedim ama Sayın Oktay Parlak’ın pidelerinin tadına baktım. Aydın’ın Bozdoğan pidesinin. Ama en çok tahinli pideyi beğendim. Harikaydı!  Oktay Parlak bana Bozdoğan pidesini nasıl hazırladığını anlattı. Oktay beyin hazırlamış olduğu tahinli Bozdoğan pidesini hemen paylaşmak istiyorum sizinle.    

Bu arada sevgili eşi Birsen Parlak,  Aydın yemeklerinden çok güzel tarifler verdi. Birsen hanımın tariflerini başka bir yazımda paylaşacağım sizlerle,  söz.. 

Size tavsiyem rotanızı Urla taraflarına çevirmeniz.  başta Özbekler, Menteş ve Demirciler köyleri olmak üzere Balıkova, Ardıçlı, Mordoğan ve Karaburun’a kadar uzanmanız. Anadolu’muzun güzel insanları, doğası ve her biri bir başka güzel tatları ile tanışın. Daha önce tanıştı iseniz dostluğunuzu ilerletin. Yeni tatları deneyin. Ekşi mayalı köy ekmekleri alın, Balıklıova kurabiyesi alın, Malgaca Çarşısı’na gidin, Lale Katmercisi’nde katmer yiyin, bardakta nazlı nazlı gezinen korukları seyrederek koruk şerbetini için, karşısındaki küçük ve şirin kafede sunulan enginar tatlısını deneyin, Özbek Restoran’da deniz ürünlerinin arasında başka bir dünyaya dalın.. 

Balları damlayan bardacıkların (incirlerin),  dalından düşüp düşmemek için kararsız kalan, nazlı nazlı üzümlerin, sizi izleyen dolgun, sulu şeftalilerin, allı yeşilli bamyaların, dalından yeni koparılmış biberlerin, al yanaklı tombul domateslerin yarışını izleyin.  Eminim yarışın kazananı; her zaman sizsiniz, sadece siz.. 


TAHİNLİ BOZDOĞAN PİDESİ (3)
Hamur; un, su, tuz ve maya ile hazırlanıyor. Başka hiçbir madde eklenmiyor. Hamurun yaygın tabirle kulak memesi yumuşaklığında olması gerekiyor. Ölçü verilmemesinin nedeni koşullara göre ölçünün değişebilmesi. Hamur 15 dakika dinlendiriliyor. Ufak bezelere ayrılıyor (yaklaşık 135 gr.) 15 dakika daha dinlendiriliyor. Dinlenen bezeler el yardımıyla servis tabağı büyüklüğünde açılıyor. Açılan hamurun üzerine 1,5-2 yemek kaşığı tahin sürülüyor. Bir avuç şeker serpiliyor. Hamur tekrar beze haline getirilir. Aynı işlem bir kez daha tekrarlanıyor. Fırına sürülürken 5 küp şeker büyüklüğünde tereyağı beş ayrı noktaya (biri ortaya diğerleri kenara olmak üzere) konuyor. Taş fırında, odun ateşinde yüksek ısıda dört dakika pişiriliyor ve dilimlenerek hemen servis yapılıyor.


Gonc TOKUZ

1) Eyüpoğlu, Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Sosyal Yayınlar, 2004, 4. Basım, s. 556
2) Işın, Priscilla Mary. Osmanlı Mutfak Sözlüğü, Kitapyayınevi, İstanbul, 2010, s. 304
3 Oktay Parl


Gonca Tokuz: Afiyetler olsun!



 

banner380

İlgili Galeriler
banner379
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.