Marilyn Monroe ve Zeytinyağlı Enginar

Marilyn Monroe ve Zeytinyağlı Enginar
25 Mart 2017 Cumartesi 18:43

Meğer Marilyn Monroe enginar güzeliymiş..
Yazımı yazmak üzere bilgisayarın başına oturdum. Dışarıda güzel bir bahar havası. Pırıl pırıl bir güneş. Kulaklarımda Balkan ezgileri.. Güzel bir kahvaltı yapmışım. Kahvemi yarılamışım.  Zeytinyağlı enginarı herkes biliyor bilmedikleri veya az bildikleri bir şeyler yazayım diye düşünüyorum. Enginar mı benim kafamı karıştırdı? Ben  mi enginar ailesini çok karıştırdım bilemiyorum. Yabani enginar, Kudüs enginarı, enginarı şu kral severdi, şu yemekleri yapılır. Tatlısı da, tuzlusu da. Mimarlara esin kaynağı olmuş.  Pusula bitkisi de denirmiş..Enginar yapraklarının  arasına sıkıştım kaldım. Saatler geçmiş, kahvem soğumuş. Hiç mi hiç farkında değilim.  En sonunda aradığımı buldum. Meğer Marilyn Monroe enginar güzeliymiş..  Kaliforniya’nın Cashoville kentinde 1948 yılında yapılan  yarışmada 22 yaşındaki Marilyn Monroe enginar güzeli seçilmiş.. Sonrasını biliyorsunuz zaten.. 
Araştırırken  neler öğrendim neler.

Örneğin Pablo Neruda’nın şu şiirini daha önce okumamıştım:

“Yumuşak kalpli enginar, savaşçı kıyafetiyle dimdik
Küçük bir kubbe inşa etti, kabuklarının altında su geçirmez
Birbiri ardına tadına vardığım bir kabuk
Ve yeşil kalbinin kabuğunu yediğimiz..”

Bunları yeni öğrendim ama enginarın bilimsel adının Cynara  Scolymus olduğunu, içeriğinde karaciğer rahatsızlıklarına iyi gelen bir glikozit barındırdığını biliyordum. Diğer bitkiler yapraklarını güneş  yönünde hareket ettirebilirken enginar ve aynı ailenin üyelerinin  bunu gerçekleştiremediklerini  ve bu nedenle güneş ışığından etkilenerek fotosentez  hızının düşmemesi için  öğle saatinde en az güneş ışığı alacak şekilde konumlandığını da biliyordum. Bu nedenle doğu-batı yönünde duracağı için eski çağlarda yol belirmede yardımcı olduğunu, pusula bitkisi denildiğini. 

Pazarda  tezgahlarda “beni al, beni al” diye seslenen enginarlara “iyi ki sizi yememiz için yasak filan yok” dedim. Satıcı kadın “Bir şey mi dedin abla?” dedi. O’na kadın ve erkek için afrodizyak olduğu düşünülerek 16. Yüzyılda Avrupa’nın bir çok ülkesinde kadınlara yasaklandığını söylemek iyi bir fikir değildi.   “Yok, hangisini alacağıma karar veremedim” dedim. 

Enginarları aldım ama hangi yemeği hazırlayacağıma karar veremedim bu kez. Zeytinyağlı enginar mı yapsa idim? Yoksa etli enginar mı? Uzun zamandır denemeyi düşündüğüm Halep Mutfağının enginarlı sarmasında mı karar kılmalıydım? Enginar dolmasını mı daha iyi olurdu hepsinden Kolomb’un çok sevdiği etli enginar yemeğini mi denesem acaba? Ama o yemeğin sosunu bilmiyordum ki..

Her zaman olduğu gibi yine işin kolayına kaçtım. Tarifinden de göreceğiniz üzere zeytinyağlı enginar yemeğinde karar kıldım.  Yerken  Amélie filminden şu cümleyi  tekrarlıyordum. Bir sebze bile olamazsın enginarın bile kalbi var..”  Audrey Tautou’nun söylediği bu cümle ne kadar güzel. Değil mi? 
 
“ZEYTİNYAĞLI ENGİNAR
Malzeme:
4 adet enginar
1 adet havuç
2 adet büyük patates
20 tane küçük tohumluk soğan
1 çay bardağı zeytinyağı
1 yemek kaşığı haşlanmış bakla içi
Tuz
Süslemek için birkaç dal dereotu
1 limon 
Bir tutam toz şeker

Hazırlanışı:
Enginarlar soyulduktan sonra tuzlu limonlu suda haşlanır. Havuçlar ve patatesler soyularak küp şeklinde doğranır ve haşlanır. Bakla haşlanır. Soğanlar yağda sarartıldıktan sonra tencereden bir kaba alınır. Haşlanmış enginarlar ısınmış yağda bir dakika kadar alt üst edilir. Ocağın altı kapatılır.  Doğranmış haşlanmış sebzeler bir kaşık yardımıyla enginarların çukur kısmına yerleştirilir. Üzerine limon suyu ve su gezdirilip, biraz tuz  ve  şeker eklendikten sonra pişirilir.  Serviste üzerine kıyılmış dereotu serpilir.

Kaynak: Ahmet Uhri, Boğaz Derdi, Tarım ve Beslenmenin Kültür Tarihi, Ege Yayınları, İstanbul, 2011, s.332-336   

Gonca   TOKUZ

banner442

İlgili Galeriler
banner379
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.