Şırbörek, Çibörek, Çiğbörek

Gonca Tokuz yazdı...

Şırbörek, Çibörek, Çiğbörek
24 Nisan 2014 Perşembe 17:02

Çiğbörek,  açılan yufka arasına kıyma, soğan ve baharat konularak yağda kızartılmasıyla yapılan geleneksel bir Kırım Tatar yemeğidir. Zengin bir tarihsel geçmişe sahip Kırım-Tatar mutfağında şırbörek (çiğbörek) şuberek, çiberek, çuberek, çiborek dışında köbete, burma (kol böreği), üyken börek, saraylı kırma böreği, sarı burma, cantık (yantık), şagaraklı şoban kobete (bacalı kıymalı, patatesli börek), baklalı erişte, çubar bakla, kıyık, mantı, samsa gibi pek çok hamur işi yiyecek vardır. 




Böreğin adı Türkiye’de yanlış bir anlam kazanarak- kullanılan çiğ kıymadan olsa gerek-  çiğ börek olmuştur.

Ad konusunda ayrıca farklı görüşlere de rastlanır. Örneğin, "şırbörek" adının pişerken çıkan kızarma sesinden ve Kıpçak lehçesindeki lezzetli anlamındaki "çi"den geldiği gibi. (1)
 
Çibörek Ülkemizin pek çok yöresinde bilinir ama Tatar kökenli yurttaşlarımızın yoğun olarak yaşadığı bölgelerde daha yaygındır. İllere, ailelere, kişilere göre fark olabilir. Örneğin, Eskişehir’de hamuruna yoğurt konulabilir. Geleneksel tarifinde soğan ve domates yoktur ama böreğin harcına soğan ve domates eklenebilir.

Gonca Tokuz

(2)  Ancak hepsi de aynı yemeğin eş metin ve çeşitlemeleridir sonuçta.
 
Bugün sizlerde bu yemeği paylaşmanım bana göre özel bir nedenleri var. Birincisi Tatar kökenli dostlarımın bu böreği çok sevmeleri, diğeri Özbekistan’dan Ülkemize konuk olan Dila hanımın birkaç gün önce benim için özel olarak hazırlaması.


Çiböreğini çok beğendiğim Özbek güzeline ben Dilâ diyorum ama değerli yazar dostum Sayın Sami Karaören  ona “Güzel kızım” diye sesleniyor. Asıl adı harika; Dilâfruz.  
Dilâ hanımın nefis böreğini yemeden önce Türk Şiir Sanatının en güzel örnekleri ile “mest” olmuş durumdayım.  Bu arada Sami Bey müzik setine ünlü tanburî  Sayın Necdet Taşar’ın CD’sini koymaz mı? Necdet Yaşar’ın tanburuna ünlü sanatçımız Sayın Niyazi Sayın’ da eşlik etmez mi? 


Bahçedeki çiçekler, şiirler ve ustaların notalarıyla kendimi yitirmenin eşiğinde iken   Dilafruz’ın “ Börekler soğuyacak”  cümlesiyle kendime geliyorum. Geliyorum ama birkaç dakika önce tanıdığım şair Abdul Vahap El-Beyati’nin dizeleri hala kulaklarımda, beynimin kıvrımlarında..
“…Yansın Paris/Yaralı sevdamız ve gökyüzündeki kan/Gelecek yangının belirtisi kan/İnan sevdiğim inan.” 
ÇİBÖREK
Malzeme: 
Hamur için: 
1 yumurta
Ilık su (yaklaşık 1/2 su bardağı) 
2 yemek kaşığı sıvı yağ
Alabildiği kadar un (yaklaşık 2 su bardağı) 
Harç için:
Kıyma yaklaşık 
2 soğan
Maydanoz, dereotu (yaklaşık ¼ demet maydanoz)
Yeteri kadar tuz, karabiber, toz kırmızıbiber
Sosu: 
Domates salçası
Maydanoz, dereotu (birkaç dal) 
Sarımsak (1-2 diş)
Yeteri kadar su
Hazırlanış: Hamur yoğrulur, yarım saat dinlendirilir.  Bu arada böreğin harcı hazırlanır.  Soğan ufak doğranır.  Üzerine biraz su eklenerek pişirilir. Pişirilen soğanın suyu süzülüp,  yayvan tabaktaki kıymanın üzerine konur. Pişmiş soğanın suyu veya arzuya göre biraz sıcak eklenir. En son tuz, karabiber, kırmızıbiber, çok ufak doğranmış maydanoz ve dereotu eklenerek iyice karıştırılır.

Hamur yaklaşık 15 bezeye ayrılır. Her beze 20-25 cm çapında açılır. Arasına harç konularak hamur kendi üzerinde katlanır, açılmaması için parmak uçlarıyla biraz bastırılır.

Sosu, domates salçası seyreltilip, içerisine maydanoz, dereotu ve sarımsak çok ufak doğranır, karıştırılır. 

Kızgın yağda kızartılır. Süzdürülerek yağdan tabağa alınıp, yanında sosu ve ayran ile servis yapılır.

Not: Dilafruz hanım kesin ölçü veremediğinden tahminen ölçülendirilmiştir. 

KAYNAKLAR:
1) http://tr.wikipedia.org/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatar_mutfa%C4%9F%C4%B1
2) Gürsoy, Deniz. (Derleyen) Yöresel Mutfağımız, 2. Baskı, Oğlak Baskı Hizmetleri, İstanbul, 2001 s. 471 
3) Abdul Vahap El-Beyati – Şiirler. İyi Şeyler Yayıncılık (Gn.Yay.Yön.:Cevat Çapan), 1. Basım, İstanbul, 1992.
4) Dilâfruz Hanım, 1975,  Semerkand (Özbekistan) doğumlu, kolej mezunu, muhasebeci-ev kadını, yemeği annesinden öğrenmiştir, İstanbul-Göztepe’de yaşamaktadır. 

banner442

İlgili Galeriler
banner379
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.