Sütlü Kestane Tatlısı

Gonca Tokuz yazdı...

Sütlü Kestane Tatlısı
17 Ocak 2015 Cumartesi 14:05

Kestane kebap/Acele cevapveya “Kestane kebap/Yemesi sevap” sözlerini mutlaka duymuşsunuzdur.

Birincisini gençler bilmez çünkü tekerleme şimdi unutulmuş olan eski mektupların son dizelerinde kaldı. Şakacıktan yazılırdı samimi mektupların sonuna. Diğeri kış günlerinde soba üzerinde pişmiş kestaneleri zevkle yerken söylenen tekerlemelerimizdendi. Nerede kestane görsem, bu tekerlemeleri anımsarım. 

Kestanenin Latincesi  L. Castanea sativa’dır. Kestane bildiğiniz gibi yabani veya aşılı kestane ağacının tohumlarına verilen addır. Tohumu gibi ağaçları da değerlidir. Kerestesi gemi yapımında kullanılır.   Besin değeri hemen hemen tahıllara eş olan kestanenin bir adı da “ekmek ağacı” dır. (1)  Çünkü antik çağdan beri kestaneden un elde edildiğini ve ekmek yapıldığını biliyoruz. Murat Belge,  “antik çağda tahıl yetişmeyen yerlerde kestaneden bir çeşit ekmek (Pulenta) yapıldığını, Korsika, Sicilya ve Sardunya’da, Pirenelerde ve İtalya’nın bazı bölgelerinde kestanenin temel besin maddesi olarak kullanıldığını” yazar. (2) 

Kestane cömert bir meyvedir her konuda.  Bizi doyurduğu, yiyeceklerimize tat kattığı gibi bir çok yiyeceğe adını da verir. Bala (kestane balı), kabağa (kestane kabağı) ve turpa (kestane turpu) olduğu gibi. 

Gelelim bize verdiği güzel tatlara..İsterseniz Evliya Çelebi’nin Bursa’nın meşhur “Kestaneli Kirde Kebabı”ndan başlayalım.  Osmanlı Mutfağında tavuk çorbası, bulgur pilavı ve yahni gibi yemeklere kestane konulduğunu hepimiz biliyoruz. (3) Kastamonu’da Kestane Çorbası, Sinop’ta Etli Kestane Yemeği çok özel tatlardır. Yeni yıl sofralarımızdan eksik olmayan hindili, tavuklu kestaneli iç pilavı elbette unutmadım. Peki, Balıkesir’in Dağar Kebabı, Bursa’nın Tatlı Yahni veya Gerdaniye’de denilen Kestane yemeği ile Kestaneli Lahana Sarmasına ne demeli? Ya Batı Karadeniz’in Kestane Böreği,  Kastamonu’nun bal  ile yapılan Kestane Helvası, Bursa’nın  meşhur Kestane Şekeri? Ama unutulmuş gibi tatlar da vardır.   Örneğin güzel kentimiz Bursa’nın kestaneli kabak tatlısı sanki biraz unutulmakta gibi geliyor bana. Kestane kebabı ve kestaneli dondurmayı sadece çocuklar değil hepimiz severiz. Uluslararası mutfaklardaki kestaneli tatlar ile şeflerimizin kestaneli yorumları ayrı bir yazı konusudur. 

Sadece yemekler, tatlılar değil tabii. Bilmeceler, maniler, şiirler, öyküler. Hepsinde bir kestane sıcaklığını duyumsarız. Örneğin ne kadar güzeldir şu bilmeceler: “İçi peynir mayası dışı kazan karası.” “Dal değneğinde iğneli fıçı.” Cevapları elbette kestanedir tahmin ettiğiniz gibi. Ya şu maniye (4) ne demeli? 
“Bahçelerde kestane
Gürkle gelir divâne
Cihân dolu yâr olsa
Alacağım bir dane.”
Köşe başında kestane satıcılarını görünce ya tekerleme, ya mani ya da bir şiir (5) takılır dilime. 
“Bir anı dolaşır resimlerde; serseri
Hüzün; gökyüzünün eskimiş yüzündedir.
Mutluluk; “kestane sıcaklığıdır avuçlarında sevgilinin”
Sevgi; Araf’tadır.
Yüreğin; tepsilerinde büyücülerin.” 

İRMİKLİ KESTANE TATLISI

 (6 kişilik) Malzemeler:
½ kg. kestane
1 litre süt
½  su bardağı irmik
¾  su bardağı toz şeker (kahverengi şeker tercih edilir) 
1 paket vanilya
Hazırlanış: 
Kestaneleri haşlayınız, kabuklarını soyunuz ve robottan geçiriniz. Süt, irmik ve şekeri bir kabaca koyup iyice karıştırınız. Helva kıvamına gelmeden kestaneyi ekleyip karıştırmaya devam ediniz. Tatlıyı ocaktan almadan vanilyayı ekleyiniz, Ocağın altını kapatınız.  
Tatlınızı kâselere veya arzuya göre tepsiye dökerek servise hazır hale getiriniz. Üzerine robottan geçirdiğiniz kestanenin bir kısmını ayırarak serpebilir, fıstık veya arzu ettiğiniz başka bir şey ile süsleyebilirsiniz.

KAYNAKLAR
1) İnaltong, Tijen. Meyve Ağacından Hikâyeler, İletişim Yayınevi, 2004, İstanbul, s. 96-97 
2) Belge, Murat. Tarih Boyunca Yemek Kültürü, İletişim Yayınevi, İstanbul, 2001, s.69.
3) Işın, P. Mary. Osmanlı Mutfak Sözlüğü, KitapYayınevi, İstanbul, 2010, s. 207-208.
4) İnaltong, a.g.e.s.
5) Tokuz, Gonca. Sevginin Usulca Kıyısında, Kendi yayını, 1996, s.33

banner442

İlgili Galeriler
banner379
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.